ภาวะต่อมหมวกไตล้า (Adrenal Fatigue)

โดย Dr. Josh Axe, DNM, DC, CNS

ถึงเวลาที่จะจัดการกับภาวะต่อมหมวกไตล้า เพราะมีโอกาสที่คุณกำลังเผชิญภาวะนี้อยู่ (หรืออาจพบในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต) ผู้สนับสนุนแนวคิดเรื่องภาวะนี้จำนวนมากประเมินว่า แทบทุกคนอาจมีภาวะต่อมหมวกไตล้า หรือที่เรียกว่า hypoadrenia ในระดับหนึ่งในช่วงชีวิตที่มีความเครียดสูงเป็นพิเศษ

ตามที่ James Wilson ผู้เขียนหนังสือ “Adrenal Fatigue: The 21st Century Stress Syndrome” กล่าวไว้ ความเครียดเรื้อรัง และวิถีชีวิตส่งผลต่อความสามารถของร่างกายในการฟื้นตัวจากความเครียดทางกาย จิตใจ หรืออารมณ์

เนื่องจากต่อมหมวกไตมีอิทธิพลต่อร่างกายอย่างกว้างขวาง อาการของภาวะต่อมหมวกไตล้าจึงอาจคล้ายกับความผิดปกติหลายอย่าง และไม่ได้สังเกตแยกแยะได้ง่ายเสมอไป แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่เห็นตรงกันว่าอาการของภาวะต่อมหมวกไตล้า ได้แก่ อ่อนเพลียอย่างมาก สมองล้า  น้ำหนักเพิ่ม ภาวะดื้อต่ออินซูลิน และอาการอื่น ๆ ซึ่งจะกล่าวเพิ่มเติมด้านล่าง แม้ความรู้สึกอ่อนเพลียเพียงอย่างเดียวไม่ได้บ่งชี้ว่ามีภาวะต่อมหมวกไตล้าเสมอไป และการตรวจภาวะนี้ไม่ได้ตรงไปตรงมาเสมอไป แต่มีหลักฐานว่าระดับคอร์ติซอลสูง ที่พบในน้ำลายสัมพันธ์กับการทำงานของภูมิคุ้มกันที่ลดลง ความดันโลหิตสูงขึ้น อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น และการเจริญเติบโตล่าช้าในเด็ก

อาการเหล่านี้และอาการอื่น ๆ อาจบ่งถึงความผิดปกติได้หลายชนิดและแพทย์มักมองข้าม แต่ผู้คนจำนวนมากขึ้นเริ่มตระหนักว่าการมีอาการเหล่านี้ร่วมกันอาจบ่งถึงการเริ่มเกิดภาวะต่อมหมวกไตล้า

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่ออาการของภาวะต่อมหมวกไตล้าบางกลุ่ม ได้แก่ พ่อแม่มือใหม่ที่มีภาระมาก นักศึกษาระดับมหาวิทยาลัยหรือบัณฑิตศึกษา และผู้ดูแล เช่น พยาบาลหรือสมาชิกครอบครัวที่ดูแลญาติซึ่งเจ็บป่วยจนช่วยเหลือตนเองไม่ได้

หากคุณมีภาวะต่อมหมวกไตล้า ภาวะนี้อาจเป็นสาเหตุสำคัญของการสะสมไขมันส่วนเกินและระดับพลังงานต่ำด้วย โชคดีที่คุณสามารถรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าได้ด้วยสามขั้นตอนง่าย ๆ คือ เริ่มรับประทานอาหารสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้า ใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และลดความเครียด ดังนั้น เรามาพูดถึงหน้าที่ที่แท้จริงของต่อมหมวกไตและวิธีเอาชนะภาวะต่อมหมวกไตล้าด้วยสามขั้นตอนง่าย ๆ เหล่านี้กัน

ภาวะต่อมหมวกไตล้าคืออะไร?

“ภาวะต่อมหมวกไตล้า” เป็นคำที่ค่อนข้างใหม่ โดย Dr. James L. Wilson นักธรรมชาติบำบัดและไคโรแพรกเตอร์ ได้เสนอให้เป็นภาวะใหม่ในปี 1998 สมมติฐานของเขาคือ การที่ต่อมหมวกไตถูกกระตุ้นมากเกินไปจากความเครียดเรื้อรังเป็นเวลานานอาจทำให้ระดับคอร์ติซอลซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดในกระแสเลือดไม่สม่ำเสมอ บางครั้งสูงกว่าปกติมาก และบางครั้งต่ำเกินไป นอกเหนือจากการทำงานหนักเกินไปหรือระดับคอร์ติซอลที่ไม่เหมาะสมนี้ ผู้ที่มีภาวะต่อมหมวกไตล้ามักมี DHEA ไม่เพียงพอด้วย  ซึ่งเป็น “ฮอร์โมนต้นกำเนิด” ที่มีหน้าที่สร้างฮอร์โมนจำเป็นหลายชนิดในร่างกาย

ภาวะ hypoadrenia แตกต่างจากความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่ออื่นที่เกิดจากความเสียหายทางกายภาพต่อบางส่วนของต่อมหมวกไต โดยคนจำนวนมากในแวดวงสุขภาพธรรมชาติมองว่าเป็นกลุ่มอาการ “กึ่งกลาง” ซึ่งมีวิธีแก้ไขที่เรียบง่ายและทำตามได้ง่าย ปัจจุบันยังไม่มีการวินิจฉัยภาวะต่อมหมวกไตล้าอย่างเป็นทางการ และผู้คนจะถูกจัดว่ามีการทำงานของระบบต่อมไร้ท่อเป็นปกติหรือมีภาวะระบบต่อมไร้ท่อล้มเหลวโดยสิ้นเชิง เช่น ที่พบในกลุ่มอาการคุชชิง หรือภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง/โรคแอดดิสัน บางคนเสนอว่าสิ่งนี้เกิดขึ้นในทศวรรษ 1950 เมื่อแพทย์สั่งใช้สเตียรอยด์จากต่อมหมวกไตมากเกินไปและพบผลเสียร้ายแรง จนนำไปสู่การแก้ไขที่มากเกินพอดีและการเหมารวมปัญหาของระบบต่อมไร้ท่อ

Dr. Wilson อธิบายรูปแบบเฉพาะของภาวะต่อมหมวกไตล้าตลอดวันดังนี้ คุณตื่นขึ้นมาแล้วไม่สามารถทำกิจกรรมได้หากไม่ได้รับคาเฟอีนปริมาณมาก ในที่สุดก็รู้สึกมีพลังขึ้นในช่วงต้นวัน จากนั้นพลังงานตกลงอย่างมากราว 14.00 น. เพิ่มขึ้นราว 18.00 น. ลดลงอีกครั้งราว 21.00 น. และสุดท้ายกลับขึ้นถึงจุดสูงสุดอีกครั้งตอน 23.00 น.

ภาวะต่อมหมวกไตล้ามีอยู่จริงหรือไม่?

อย่างที่เห็น แนวคิดนี้ก่อให้เกิดปัญหาหลายประการ โดยเฉพาะการไม่สามารถแยกรูปแบบนี้และอาการที่ตามมาออกจากความผิดปกติอื่นได้ เกณฑ์ที่ Wilson ใช้สำหรับภาวะนี้ไม่จำเพาะ ซึ่งน่าเสียดายที่นำไปสู่ข้อถกเถียงอย่างมากในเรื่องนี้ แม้ว่าธรรมชาติของคอร์ติซอลและฮอร์โมนในร่างกายจะมีผลกระทบอย่างกว้างขวางก็ตาม

อันที่จริง มีบทความจาก มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งใน São Paulo เผยแพร่ในปี 2016 ชื่อ “Adrenal fatigue does not exist: a systematic review” หรือ “ภาวะต่อมหมวกไตล้าไม่มีอยู่จริง: การทบทวนอย่างเป็นระบบ” การทบทวนนี้ระบุว่าผลจากการศึกษาที่ผ่านเกณฑ์ยอมรับได้และมีอยู่ในขณะนั้นให้ “ผลลัพธ์ที่ขัดแย้งกัน” และไม่สามารถให้หลักฐานที่ชัดเจนยืนยันโรค เกณฑ์การวินิจฉัย หรือการรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าได้ (4)

แม้เรื่องนี้อาจทำให้บางคนท้อใจ แต่ประเด็นหนึ่งที่ผมมีต่อการประเมินนี้คือ ปัญหาหลักดูเหมือนจะอยู่ที่รูปแบบการศึกษา มากกว่าผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม การที่นักวิทยาศาสตร์ไม่สามารถดำเนินการทดสอบได้อย่างเพียงพอไม่ได้แปลว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าทั้งหมดเป็นเรื่องเท็จโดยทันที นอกจากนี้ การวินิจฉัยภาวะนี้ทำได้ยาก เพราะระดับคอร์ติซอลเหล่านี้อยู่ในสิ่งที่การแพทย์แผนปัจจุบันเรียกว่า “อยู่ในช่วงปกติ” แม้ผู้ที่มีภาวะนี้จะรู้สึกถึงอาการอย่างชัดเจน สุดท้าย การรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าส่วนใหญ่ประกอบด้วยการปรับอาหารและวิถีชีวิต ซึ่งแพทย์แผนปัจจุบันไม่ได้มองว่าเป็นการรักษาทางการแพทย์ที่แท้จริง (ไม่เป็นไร เรารู้ว่าอาหารเป็นยา ไม่ว่าวงการแพทย์จะมองข้ามข้อเท็จจริงนี้บ่อยเพียงใดก็ตาม)

ไม่ว่าอย่างไร เรื่องนี้ยังเป็นประเด็นถกเถียงอย่างเผ็ดร้อนในวงการแพทย์ Hormone Health Network เผยแพร่บทความวิจารณ์อย่างรุนแรงเกี่ยวกับภาวะต่อมหมวกไตล้า โดยมีสาระสำคัญคือเตือนผู้ป่วยว่าเป็นการวินิจฉัยที่ไม่จริง ซึ่งเสนอขายโดยผู้ที่แสวงหากำไรจากวิธีรักษา “ราคาแพง” ที่ตนแนะนำเมื่อวินิจฉัยโรค โดยไม่คำนึงถึงอันตรายร้ายแรงที่อาจเกิดกับผู้ป่วยจากการบอกว่าปัญหาของพวกเขาคือภาวะต่อมหมวกไตล้า  พวกเขายังเตือนผู้คนด้วยว่าอาหารเสริมไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ FDA ซึ่งเป็นคำกล่าวที่ไม่ถูกต้อง

ที่จริงแล้ว FDA ติดตามกำกับผู้ผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอย่างใกล้ชิด เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีการกล่าวอ้างเท็จเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับคำกล่าวอ้าง และระบุส่วนประกอบที่แน่นอนของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารแต่ละชนิดบนฉลากอย่างถูกต้อง แต่เรื่องนั้นไว้คุยกันวันอื่น

หลักฐานอีกชิ้นที่มักถูกอ้างเพื่อคัดค้านการมีอยู่ของภาวะต่อมหมวกไตล้าคือบทสัมภาษณ์ Todd B. Nippoldt กับ Mayo Clinic ซึ่งกล่าวถึงข้อกังวลหลักในลักษณะเดียวกัน โดยระบุอีกครั้งว่าความเครียดเรื้อรังที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องไม่มีผลใด ๆ ต่อต่อมหมวกไต และความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อที่แท้จริงมีเพียงความผิดปกติที่เกิดจากโรคอื่นและความเสียหายโดยตรงต่อต่อมหมวกไต

สำหรับเรื่องนี้ สิ่งที่ผมพูดได้คือภาวะต่อมหมวกไตล้าเป็นสิ่งที่ผมพบด้วยตนเอง จากการดูแลสุขภาพมาหลายปีและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่สนับสนุน ผมมีความเห็นว่าภาวะ hypoadrenia มีอยู่จริงและสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนหลายอย่าง นอกจากนี้ การรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าค่อนข้างไม่รุกรานและเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ ไม่ว่าการวินิจฉัยจะเป็นอย่างไร แน่นอนว่าคุณควรอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ประกอบวิชาชีพทางการแพทย์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เช่น แพทย์เวชศาสตร์เชิงหน้าที่ ที่คุณไว้วางใจ และไปพบแพทย์เมื่อมีอาการใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นโรคใด เพื่อให้แพทย์กำหนดการรักษาที่เหมาะสม

ต่อมหมวกไตของคุณคืออะไร?

ต่อมหมวกไตคืออะไร? ต่อมหมวกไตเป็นอวัยวะสองข้างขนาดเท่าหัวแม่มือที่อยู่เหนือไตและ เป็นส่วนหนึ่งของระบบต่อมไร้ท่อ มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า suprarenal glands มีส่วนในการผลิตฮอร์โมนมากกว่า 50 ชนิดที่ขับเคลื่อนการทำงานแทบทุกอย่างของร่างกาย ซึ่งหลายชนิดจำเป็นต่อการดำรงชีวิต

ฮอร์โมนส่งผลต่อทุกการทำงาน อวัยวะ และเนื้อเยื่อในร่างกายทั้งโดยตรงหรือโดยอ้อม ฮอร์โมนมีปฏิกิริยาต่อกันและตอบสนองต่อสภาวะต่าง ๆ ใน ร่างกายผ่านกระบวนการรักษาสมดุลที่ซับซ้อนและไวต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ต่อมหมวกไตทำงานใกล้ชิดกับไฮโปทาลามัสและต่อมใต้สมองในระบบที่เรียกว่าแกนไฮโปทาลามัส–ต่อมใต้สมอง–ต่อมหมวกไต (HPA axis)

โดยปกติต่อมหมวกไตจะหลั่งคอร์ติซอลตามจังหวะรายวัน ซึ่งหมายถึงกระบวนการเพิ่มระดับคอร์ติซอลในช่วงกลางวันที่ช่วยให้เราตื่นตัว และระดับฮอร์โมนนี้จะลดลงในช่วงเย็นเพื่อช่วยให้ร่างกายนอนหลับ อย่างไรก็ตาม จังหวะนี้ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเสมอไปเมื่อมีความเครียดจากภายนอก

ต่อมหมวกไตมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการตอบสนองต่อความเครียด สมองรับรู้ภัยคุกคามไม่ว่าจะทางอารมณ์ จิตใจ หรือร่างกาย ต่อมหมวกไตชั้นในจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลและอะดรีนาลีนเพื่อช่วยให้คุณตอบสนองต่อภัยคุกคาม (การตอบสนองแบบสู้หรือหนี t ) โดยเร่งส่งเลือดไปยังสมอง หัวใจ และกล้ามเนื้อ จากนั้นต่อมหมวกไตชั้นนอกจะหลั่งคอร์ติโคสเตียรอยด์เพื่อลดกระบวนการต่าง ๆ เช่น การย่อยอาหาร การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน และการทำงานอื่นที่ไม่จำเป็นต่อการอยู่รอดในทันที

ต่อมหมวกไตยังมีหน้าที่รักษาสมดุลของฮอร์โมน เช่น:

กลูโคคอร์ติคอยด์ – ฮอร์โมนที่ช่วยรักษาสมดุลระดับน้ำตาลในเลือด ช่วยการเผาผลาญพลังงานและอาหาร ช่วยให้ร่างกายบรรเทาความเครียด  และควบคุมการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน เช่น คอร์ติซอล

มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ – ฮอร์โมนที่รักษาความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ดี ควบคุมระดับน้ำในเลือด และช่วยให้เลือดมีสภาวะเหมาะสมโดยรักษาสมดุลเกลือและน้ำ เช่น อัลโดสเตอโรน

ฮอร์โมนเพศ – เอสโตรเจนและเทสโทสเตอโรน 

อะดรีนาลีน/เอพิเนฟริน – ฮอร์โมนที่มีผลต่อสุขภาพหัวใจ ทำให้ทุกส่วนของร่างกายได้รับเลือด และเปลี่ยนไกลโคเจนเป็นกลูโคสในตับ

อะไรเป็นสาเหตุของภาวะต่อมหมวกไตล้า?

ภาวะต่อมหมวกไตล้าคือภาวะที่ร่างกายและต่อมหมวกไตไม่สามารถรับมือกับความเครียดมหาศาลในแต่ละวันที่หลายคนเผชิญได้ บางครั้งภาวะนี้ถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง และอาจมีอาการคล้ายสัญญาณเริ่มต้นบางอย่างของความเจ็บป่วยและโรคอื่นที่พบได้บ่อย

แพทย์และผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาวะเชื่อว่า เหตุการณ์ที่ก่อความเครียดเฉียบพลันหรือความเครียดเรื้อรังที่ยืดเยื้อ อาจทำให้ต่อมหมวกไตทำงานหนักเกินไปและไม่มีประสิทธิภาพ จนหลั่งคอร์ติซอลอย่างไม่เหมาะสม พวกเขาเชื่อว่าภาวะ hypoadrenia อาจเกิดจาก:

• ประสบการณ์ที่ก่อความเครียด เช่น การเสียชีวิตของคนที่รัก การหย่าร้าง หรือการผ่าตัด

• การสัมผัสสารพิษและมลพิษในสิ่งแวดล้อม

• ความเครียดที่ยืดเยื้อจากปัญหาทางการเงิน ความสัมพันธ์หรือสภาพแวดล้อมการทำงานที่ไม่ดี และสถานการณ์อื่นที่ทำให้รู้สึกหมดหนทาง

• ความคิดเชิงลบและบาดแผลทางอารมณ์

• การนอนหลับไม่เพียงพอ

• อาหารที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการลดน้ำหนักแบบหักโหมและการได้รับสารอาหารไม่สม่ำเสมอ และการขาดการออกกำลังกาย

• ความเจ็บปวด

• ภาวะไวต่ออาหาร

• การผ่าตัด

• การพึ่งพาสารกระตุ้น เช่น คาเฟอีน 

• โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์

แต่ความเครียดทำให้อ่อนเพลียอย่างมากได้หรือไม่? ได้อย่างแน่นอน การศึกษาหนึ่งพบว่านักศึกษาที่มีความเครียดเรื้อรังเป็นเวลานานระหว่างเตรียมสอบทางการแพทย์ช่วงปลายการศึกษามีการตอบสนองของคอร์ติซอลหลังตื่นนอนบกพร่อง ความเครียดจำกัดการเพิ่มขึ้นของคอร์ติซอลที่เกิดตามธรรมชาติทุกเช้าเมื่อคุณตื่นนอนเพื่อช่วยให้รู้สึกตื่นตัว จึงขัดขวางความสามารถในการตื่นอย่างเต็มที่ ไม่ว่าคุณจะนอนมากเพียงใด

อีกการศึกษาหนึ่งที่เผยแพร่ในปี 2005 พบว่านักศึกษาที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น กลุ่มอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง มี “การเปลี่ยนแปลงในการทำงานของต่อมหมวกไต” โดยเฉพาะในผู้หญิง ซึ่งชี้ว่าต่อมหมวกไตของพวกเขาไม่ได้รับการกระตุ้นในปริมาณปกติอีกต่อไป และเรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวกับปริมาณการนอนเพียงอย่างเดียว นักวิจัยจาก Brandeis University พบว่า คุณภาพ ไม่ใช่ ปริมาณ การนอนหลับ ส่งผลต่อการตอบสนองตามปกติของคอร์ติซอลในร่างกายเมื่อเผชิญความเครียด

ภาวะซึมเศร้าอาจมีบทบาทต่อการเกิดหรือผลกระทบของภาวะต่อมหมวกไตล้าด้วย หลังจากเกิดภาวะซึมเศร้ารุนแรงช่วงหนึ่ง การตอบสนองของคอร์ติซอลจะไม่กลับสู่ระดับปกติได้ง่าย และอาจมีส่วนรับผิดชอบต่อการกลับเป็นซ้ำของ ภาวะซึมเศร้า. 

ผู้ป่วยที่มี อาการของโรคเบาหวาน อาจมีความเสี่ยงต่อภาวะต่อมหมวกไตล้าเพิ่มขึ้น งานวิจัยจาก University of Delhi พบว่าผู้ป่วยเบาหวาน “มีความเครียดเรื้อรังและการตอบสนองต่อความเครียดสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับผู้ที่มี [ความทนต่อกลูโคสปกติ]” สิ่งนี้ชี้ว่าความทนต่อกลูโคสที่บกพร่อง อาจเกี่ยวข้องกับการที่ต่อมหมวกไตทำงานหนัก

นักวิทยาศาสตร์ในจีนได้ออกแบบการศึกษาแบบติดตามกลุ่มประชากร เพื่อศึกษาปฏิสัมพันธ์ของพันธุกรรม ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ และการสัมผัสสิ่งแวดล้อมกับตัวชี้วัดสุขภาพที่นำไปสู่โรคเรื้อรัง แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้องพร้อมการทดสอบจำนวนมากทำให้พวกเขาพัฒนาการจำแนกที่เรียกว่า “สุขภาพต่ำกว่าระดับเหมาะสม” โดยพื้นฐานแล้ว ระยะนี้เป็นขั้นระหว่างสุขภาพที่เหมาะสมกับความเจ็บป่วยหรือโรคที่วินิจฉัยได้ มีลักษณะคือ “การรับรู้ถึงปัญหาสุขภาพ อ่อนแรงโดยทั่วไป อ่อนเพลียเรื้อรัง และระดับพลังงานต่ำ”

นักวิทยาศาสตร์เหล่านี้สังเกตว่า สุขภาพต่ำกว่าระดับเหมาะสมซึ่งเป็นสถานะ “กึ่งกลาง” ก่อนเกิดโรค เป็นระยะนำของภาวะสุขภาพหลายอย่าง และรุนแรงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในหลายทศวรรษที่ผ่านมา เช่น พฤติกรรมการใช้ชีวิตแบบตะวันตก มลพิษ อาหารที่ไม่เหมาะสม และการใช้ยาสูบ การศึกษานี้ซึ่งตั้งใจจะเพิ่มจำนวนผู้เข้าร่วมอย่างมากในปีต่อ ๆ ไป เป็นความพยายามยืนยันประโยชน์บางประการที่มักถูกมองข้ามของ การแพทย์แผนจีน.

ผมเห็นว่าน่าสนใจที่สถานะสุขภาพต่ำกว่าระดับเหมาะสม (SHS) มีแนวคิดหลายอย่างตรงกับสิ่งที่เราเรียกว่าภาวะต่อมหมวกไตล้า ที่จริงแล้ว ผู้ที่ถูกจัดว่ามี SHS มี “ระดับคอร์ติซอลในพลาสมาสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ” และยืนยันความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดกับสุขภาพต่ำกว่าระดับเหมาะสม สิ่งนี้ทำให้ผู้ศึกษา SHS ตระหนักว่าการลดความเครียดในสภาพแวดล้อมการทำงานอาจช่วยป้องกันโรคเรื้อรังในอนาคตได้

ตามข้อมูลของ Mayo Clinic อาการรุนแรงของภาวะต่อมหมวกไตล้าอาจเป็น โรคแอดดิสัน. โรคนี้เกิดขึ้นเมื่อต่อมหมวกไตหยุดผลิตคอร์ติซอลในปริมาณที่เพียงพออย่างถาวร เนื่องจากโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองหรือความเสียหายต่อต่อมหมวกไตหรือต่อมใต้สมอง โรคแอดดิสันต่างจากภาวะต่อมหมวกไตล้าตรงที่มีน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ แทนที่จะเพิ่มขึ้น Mayo Clinic แนะนำให้ทุกคนที่มีอาการ เช่น ผิวคล้ำขึ้น อ่อนเพลียรุนแรง น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ปัญหาทางเดินอาหารรุนแรง หน้ามืด/เป็นลม อยากกินเค็ม และปวดกล้ามเนื้อหรือข้อ ไปพบแพทย์ทันที

อาการของภาวะต่อมหมวกไตล้า

เกิดอะไรขึ้นเมื่อต่อมหมวกไตหยุดผลิตฮอร์โมนอย่างมีประสิทธิภาพ? การทำงานทุกอย่างของร่างกายได้รับผลกระทบ และเมื่อระดับฮอร์โมนต่อมหมวกไตขึ้นลงผิดปกติ แม้แต่ “ความกระฉับกระเฉง” ตามปกติที่คุณได้รับจากฮอร์โมนเหล่านี้ก็หายไป อาการของภาวะต่อมหมวกไตล้า ได้แก่:

• ภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง

• อ่อนเพลียเรื้อรัง (รู้สึกเหนื่อยตลอดเวลา)

• สมองล้า

• ผมร่วง

• ฮอร์โมนไม่สมดุล

• การตอบสนองต่อความเครียดลดลง

• ภาวะดื้อต่ออินซูลิน

• หน้ามืด

• ความต้องการทางเพศลดลง/ความใคร่

• อารมณ์แปรปรวนและหงุดหงิด

• ภาวะซึมเศร้า

• การสูญเสียกล้ามเนื้อหรือมวลกระดูก

• ปัญหาผิวหนัง

• การนอนหลับผิดปกติ

• น้ำหนักเพิ่ม

• อยากกินหวานและเค็ม

อย่างที่เห็น มีอาการหลายอย่างที่อาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติอื่นที่เป็นสาเหตุพื้นฐาน โชคดีที่วิธีรับมือกับปัญหาเหล่านี้คล้ายคลึงกันมากและจะเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพโดยรวม หากคุณเคยมีผลกระทบจากภาวะต่อมหมวกไตล้าเหล่านี้ อย่าเพิ่งท้อ เพราะปัจจุบันมีวิธีธรรมชาติมากมายในการรักษาและสนับสนุนระบบต่อมหมวกไตของคุณ

3 ขั้นตอนเพื่อเอาชนะภาวะต่อมหมวกไตล้า

การรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าประกอบด้วยการลดความเครียดต่อร่างกายและจิตใจ กำจัดสารพิษ หลีกเลี่ยงความคิดเชิงลบ และฟื้นบำรุงร่างกายด้วยอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และแนวทางการคิด

หากคุณถามว่า “ฉันจะช่วยต่อมหมวกไตของฉันได้อย่างไร?” คำตอบอาจอยู่ใกล้กว่าที่คิด การรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้ามีลักษณะคล้ายกับ แนวทางการกินอาหารเพื่อสุขภาพและการเยียวยา ที่ช่วยรับมือกับปัญหาพื้นฐานซึ่งเป็นสาเหตุของหลายภาวะ

1. ปฏิบัติตาม แนวทางอาหารสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้า

ในการฟื้นฟูต่อมหมวกไตทุกกรณี อาหารเป็นปัจจัยสำคัญอย่างมาก มีอาหารหลายชนิดที่ช่วยสนับสนุนต่อมหมวกไตและเติมพลังให้ต่อมหมวกไต เพื่อให้ระบบกลับมามีสุขภาพสมบูรณ์ แต่ก่อนอื่น คุณต้องเริ่มด้วยการ งดอาหารที่ย่อยยาก รวมถึงกำจัดสารพิษหรือสารเคมีใด ๆ ในสภาพแวดล้อมของคุณ

แนวคิดคือกำจัดทุกสิ่งที่ทำให้ต่อมหมวกไตทำงานหนัก อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่:

คาเฟอีน: อาจรบกวนวงจรการนอนหลับและทำให้ต่อมหมวกไตฟื้นตัวได้ยาก หากคุณจำเป็นต้องดื่ม กาแฟ หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ให้ดื่มในปริมาณจำกัดในช่วงเช้าก่อนเที่ยง

น้ำตาลและสารให้ความหวาน: รวมถึงการหลีกเลี่ยงน้ำเชื่อมข้าวโพดฟรุกโตสสูงและ สารให้ความหวานเทียม ด้วย หลีกเลี่ยงอาหารที่มีน้ำตาล ซีเรียล ลูกอม ขนมหวาน ฯลฯ พึงทราบว่ามีการเติมน้ำตาลในขนมปัง เครื่องปรุง และน้ำสลัดหลายชนิด พยายามหลีกเลี่ยงน้ำตาลที่เติมเพิ่มให้มากที่สุด เลือกใช้ ประโยชน์ของน้ำผึ้งดิบ หรือหญ้าหวานเป็นทางเลือก และใช้สารให้ความหวานทุกชนิดในปริมาณพอเหมาะเสมอ

คาร์โบไฮเดรต: แม้คาร์โบไฮเดรตไม่ได้เลวร้ายต่อสุขภาพทั้งหมด แต่การอักเสบที่อาจเกิดจากคาร์โบไฮเดรตเป็นปัญหาอย่างยิ่งเมื่อมีภาวะต่อมหมวกไตล้า หลายคนอยากกินอาหารคาร์โบไฮเดรตสูงเมื่อเครียด ซึ่งให้ความพึงพอใจชั่วคราว แต่สุดท้ายกลับทำให้ต่อมหมวกไตทำงานหนักขึ้น หากคุณรู้สึกมีภาระท่วมท้นและเครียด ลองงด กลูเตน และคาร์โบไฮเดรตประเภทแป้งเป็นระยะหนึ่ง เพื่อดูว่าจะช่วยควบคุมความเหนื่อยล้าและระดับพลังงานได้หรือไม่

อาหารแปรรูปและอาหารอุ่นด้วยไมโครเวฟ: ประการแรก ไมโครเวฟ มีอันตรายในตัวเองอยู่แล้ว และนอกจากนี้ อาหารแปรรูปสูง ส่วนใหญ่ที่นำเข้าไมโครเวฟได้ ยังมีสารกันเสียและสารเพิ่มปริมาณจำนวนมากซึ่งย่อยยากและบั่นทอนพลังงานกับวงจรการย่อยอาหารของร่างกาย พยายามซื้ออาหารจากบริเวณรอบนอกของร้านขายของชำ และเตรียมอาหารเองเมื่อทำได้

เนื้อสัตว์แปรรูป: โปรตีนที่มากเกินไปอาจสร้างความเครียดให้ฮอร์โมนมากกว่าที่คุณคิด และฮอร์โมนที่เติมเข้ามารวมถึงคุณค่าทางโภชนาการที่ขาดไปในเนื้อสัตว์แปรรูปจากการผลิตทั่วไป โดยเฉพาะเนื้อแดง เช่น เนื้อวัวและสเต๊ก อาจทำให้ระบบเสียสมดุลได้อย่างรวดเร็ว เมื่อซื้อเนื้อสัตว์เพื่อสนับสนุนต่อมหมวกไต ให้เลือก เนื้อวัวเลี้ยงด้วยหญ้า และไก่หรือไก่งวงเลี้ยงแบบปล่อย และรับประทานเนื้อสัตว์ที่มีโปรตีนสูงเหล่านี้ในปริมาณพอเหมาะเท่านั้น

น้ำมันผ่านกระบวนการเติมไฮโดรเจน: น้ำมัน พืช เช่น น้ำมันถั่วเหลือง คาโนลา และข้าวโพด ส่งเสริมการอักเสบอย่างมากและ อาจนำไปสู่การอักเสบของต่อมหมวกไต พยายามใช้เฉพาะไขมันดี เช่น น้ำมันมะพร้าว น้ำมันมะกอก, เนยออร์แกนิก หรือเนยกี

ขั้นต่อไป ให้เพิ่มอาหารที่มีสารอาหารหนาแน่น ย่อยง่าย และมีคุณสมบัติช่วยเยียวยา ตัวอย่าง ซูเปอร์ฟู้ดชั้นนำ สำหรับสุขภาพต่อมหมวกไต ได้แก่:

• มะพร้าว

• มะกอก

• อะโวคาโด และ ไขมันดีชนิดอื่น ๆ

• ผักตระกูลกะหล่ำ (กะหล่ำดอก บรอกโคลี กะหล่ำดาว ฯลฯ)

• ปลาที่มีไขมันสูง เช่น แซลมอนที่จับจากธรรมชาติ

• ไก่เลี้ยงแบบปล่อย และไก่งวง

• น้ำซุปกระดูก

• ถั่ว เช่น วอลนัต และอัลมอนด์

• เมล็ดพืช เช่น เมล็ดฟักทอง เมล็ดเจีย และเมล็ดแฟลกซ์

• สาหร่ายเคลป์และสาหร่ายทะเล

• เกลือทะเลเซลติกหรือเกลือหิมาลายัน

• อาหารหมักที่อุดมด้วย โพรไบโอติก

• เห็ดชากา และ ถั่งเช่า ซึ่งเป็นเห็ดที่ใช้เป็นยา

อาหารเหล่านี้ช่วยรับมือกับภาวะต่อมหมวกไตล้า เพราะมีสารอาหารหนาแน่น น้ำตาลต่ำ และมีไขมันดีกับใยอาหาร

2. ใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและสมุนไพรสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้า

กุญแจสำคัญอีกอย่างในการเอาชนะภาวะต่อมหมวกไตล้าคือการใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่เหมาะสมร่วมกับสมุนไพรที่ช่วยสนับสนุน ผมแนะนำเสมอให้รับประทานอาหารที่เหมาะสมเพื่อเยียวยาร่างกาย อย่างไรก็ตาม การได้รับสารอาหารทุกชนิดที่ต้องการอย่างเพียงพอในแต่ละวันอาจยังเป็นเรื่องยาก ดังนั้น การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอย่างรอบคอบเพื่อให้ได้วิตามินและแร่ธาตุที่สำคัญเป็นพิเศษต่อการสนับสนุนต่อมหมวกไตจึงอาจเป็นประโยชน์

นอกจากนี้ ยังมีสมุนไพร เครื่องเทศ และน้ำมันหอมระเหยบางชนิดที่ช่วยต่อสู้กับภาวะต่อมหมวกไตล้าและสนับสนุนชีวิตที่มีพลังและสดใสได้

สมุนไพรปรับสมดุลความเครียด อัชวากันธา โรดิโอลา โรเซีย อู่เว่ยจื่อ และ กะเพรา: งานวิจัยชี้ว่า สมุนไพรปรับสมดุลความเครียด อาจช่วยลดระดับคอร์ติซอลและปรับการตอบสนองต่อความเครียดภายในร่างกาย  การใช้สมุนไพรเหล่านี้ในการเตรียมอาหารสามารถบรรเทาภาระบางส่วนของต่อมหมวกไตได้

รากชะเอมเทศ: เครื่องเทศชนิดนี้มีจำหน่ายในรูปสารสกัด และช่วยเพิ่ม DHEA ในร่างกาย  รากชะเอมเทศสัมพันธ์กับผลข้างเคียงบางอย่าง ซึ่งบางครั้งอาจหลีกเลี่ยงได้ด้วยการใช้ชะเอมเทศชนิด DGL หญิงตั้งครรภ์และผู้ที่มีปัญหาหัวใจ ตับ หรือไตควรหลีกเลี่ยงรากชะเอมเทศ อย่าใช้ติดต่อกันเกินสี่สัปดาห์ในแต่ละครั้ง

น้ำมันปลา (EPA/DHA): การเสริมน้ำมันปลามีประโยชน์มากมาย หรือสำหรับผู้ที่รับประทานอาหารวีแกนหรืออาหารจากพืชรูปแบบอื่น ให้ใช้ น้ำมันจากสาหร่าย) ประโยชน์หลายประการรวมถึงการรับมือกับอาการและภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับภาวะต่อมหมวกไตล้า เช่น เบาหวาน ความผิดปกติของการทำงานทางจิต ข้ออักเสบ การทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ปัญหาผิวหนัง น้ำหนักเพิ่ม และความวิตกกังวล/ภาวะซึมเศร้า

แมกนีเซียม: เป็นที่เข้าใจกันมาระยะหนึ่งว่าแมกนีเซียมเป็นสารอาหารจำเป็นชนิดหนึ่งในการต่อสู้กับภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง ซึ่งเป็นภาวะทางการแพทย์ที่ผมจะอธิบายต่อไปด้านล่าง แม้ยังไม่เข้าใจกลไกทั้งหมด แต่คุณอาจได้รับประโยชน์จากการเสริมแมกนีเซียมหากกำลังมีภาวะต่อมหมวกไตล้า

วิตามินบีรวม: งานวิจัยพบว่า การขาดวิตามินบี 12อาจสัมพันธ์กับความเครียดที่ต่อมหมวกไตชั้นนอกในสัตว์บางชนิด  วิตามินบี 5 เป็นวิตามินอีกชนิดที่มักขาดในผู้ที่มีความเครียดต่อต่อมหมวกไต โดยเฉพาะหากคุณลดหรืองดเนื้อสัตว์เพื่อรับมือกับภาวะต่อมหมวกไตล้า การใช้ผลิตภัณฑ์เสริมวิตามินบีรวมคุณภาพสูงอาจเป็นประโยชน์

วิตามินซี: เป็นที่รู้จักในฐานะสารอาหาร “ขจัดความเครียด” วิตามินซี ได้รับการพบว่าช่วยลดผลกระทบของความเครียดต่อคน และลดเวลาที่จำเป็นในการฟื้นตัวจากเหตุการณ์เครียด

วิตามินดี: นอกเหนือจากการรักษาสมดุลระหว่างแมกนีเซียมกับฟอสฟอรัสในร่างกายและสนับสนุนความแข็งแรงของกระดูก เมื่อไม่นานมานี้ยังพบว่าวิตามินดีมีผลต่อภาวะอื่น ๆ รวมถึงความผิดปกติในการทำงานและโรคของต่อมหมวกไต

ซีลีเนียม: มีการศึกษาในสัตว์อย่างน้อยหนึ่งงานพบว่าการขาด ซีลีเนียม อาจส่งผลเสียต่อการทำงานของต่อมหมวกไต 

น้ำมันลาเวนเดอร์: การศึกษาในคนและสัตว์แสดงว่าน้ำมันหอมระเหยลาเวนเดอร์มีฤทธิ์ทำให้สงบซึ่งช่วยลดความเครียดได้ งานวิจัยยังชี้ว่าเมื่อสูดดมอาจช่วยลดระดับคอร์ติซอลที่สูงได้

น้ำมันโรสแมรี: น้ำมันหอมระเหยโรสแมรีร่วมกับลาเวนเดอร์สามารถช่วยลดความเข้มข้นของคอร์ติซอลและลดความเครียดออกซิเดชันในเซลล์

ผมแนะนำเสมอให้ใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ทำจากอาหารเต็มรูปจากบริษัทที่น่าเชื่อถือ และใช้น้ำมันหอมระเหยเกรดบำบัด 100 เปอร์เซ็นต์ ที่ได้รับการรับรองออร์แกนิกจาก USDA เท่านั้น ตรวจสอบให้แน่ใจว่าคุณไว้วางใจสิ่งที่กำลังซื้อ

3. ลดความเครียดจากภาวะต่อมหมวกไตล้า

กุญแจข้อสุดท้ายและสำคัญที่สุดในการฟื้นฟูการทำงานของต่อมหมวกไตคือการใส่ใจ ความต้องการทางจิตใจและการจัดการความเครียด ฟังสัญญาณจากร่างกายของคุณ!

1. พักเมื่อรู้สึกเหนื่อยให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้

2. นอนคืนละ 8–10 ชั่วโมง

3. หลีกเลี่ยงการนอนดึกและรักษาเวลานอนให้สม่ำเสมอ โดยควรเข้านอนก่อน 22.00 น.

4. หัวเราะและทำสิ่งที่สนุกทุกวัน

5. ลดความเครียดจากงานและความสัมพันธ์ให้ได้มากที่สุด

6. รับประทานอาหารให้เป็นเวลา และลดการติด คาเฟอีนและ น้ำตาล.

7. ออกกำลังกาย แม้การออกกำลังกายระดับปานกลางและการเดินก็ช่วยได้ โยคะโดยเฉพาะอย่างยิ่ง สามารถช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตและลดการตอบสนองต่อความเครียด 

8. หลีกเลี่ยงคนที่มองโลกในแง่ลบและการพูดกับตนเองในทางลบ

9. จัดสรรเวลาให้ตนเอง ทำสิ่งที่ผ่อนคลาย

10. ขอคำปรึกษาหรือการสนับสนุนสำหรับประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ

เรามาคุย เรื่อง “การพูดกับตนเอง” กันสักครู่ ร่างกายของเราถูกสร้างมาให้เยียวยาตัวเอง อย่างไรก็ตาม คำพูด ที่เราพูดมีผลอย่างมากต่อร่างกายและความสามารถในการเยียวยา ไม่ว่าคุณจะรับประทานอาหารหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดใด สภาพแวดล้อม ของคุณก็เป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง

ดังนั้น จงอ่อนโยนกับตัวเอง พยายามหลีกเลี่ยงการพูดถึงตัวเองและผู้อื่นในทางลบ สิ่งสำคัญคือการเลือกอยู่ใกล้คนที่มีทัศนคติเชิงบวก และมองตัวเองในเชิงบวกด้วย

หลายคนอาจกลอกตาเมื่อได้ยินคำแนะนำเช่นนี้ แต่มีการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ว่าสามารถลดความกังวลที่ผิดปกติได้ด้วยการฝึก “แทนที่ความคิด” ซึ่งเป็นการพูดกับตนเองในเชิงบวก โดยกล่าวซ้ำถึงผลลัพธ์เชิงบวกของสถานการณ์ที่ก่อความเครียด 

สัญญาณว่าควรพบผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยเรื่องภาวะต่อมหมวกไตล้าเมื่อใด

หลายคนปล่อยเวลาให้ผ่านไประยะหนึ่งโดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์ทั่วไปหรือแพทย์ต่อมไร้ท่อเกี่ยวกับอาการบางอย่างของภาวะต่อมหมวกไตล้า อย่างไรก็ตาม การมีอาการของคอร์ติซอลสูงเป็นเวลานานอาจส่งผลเสียอย่างแท้จริง นอกจากนี้ อาการบางอย่างอาจบ่งถึงภาวะที่รุนแรงกว่า

อาจถึงเวลาที่ควรพบแพทย์ต่อมไร้ท่อ หาก:

• คุณมีอาการของภาวะต่อมหมวกไตล้าหนึ่งอย่างหรือหลายอย่างร่วมกันเป็นเวลานาน

• อาการเริ่มรบกวนความสัมพันธ์และ/หรือกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การทำงาน เวลากับครอบครัว หรือการเรียน

• การปรับอาหารและวิถีชีวิตไม่ได้ทำให้อาการดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

• รูปแบบการนอนของคุณเปลี่ยนไปเป็น ภาวะนอนไม่หลับ และ/หรือคุณไม่สามารถนอนหลับได้อย่างเต็มอิ่มอีกต่อไป ไม่ว่าจะอยู่บนเตียงนานเพียงใด

• คุณมีภาวะผิวคล้ำขึ้น หรือมีผิวหนังสีเข้มเป็นหย่อม ๆ บนร่างกาย

• คุณเป็นผู้หญิงที่ประจำเดือนหยุดมา

• คุณเวียนศีรษะและ/หรืออ่อนแรงทั่วร่างกายต่อเนื่องหลายวันโดยไม่มีสาเหตุที่อธิบายได้ เช่น ไข้หวัดใหญ่ สมองกระทบกระเทือน หรือออกกำลังกายมากเกินไป

• คุณไม่แน่ใจว่าจะศึกษาข้อมูลผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้าอย่างไร หรือไม่สามารถศึกษาเพื่อใช้ได้อย่างปลอดภัย หรือไม่แน่ใจว่าจะวางแผนอาหารสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้าอย่างไร

เนื่องจากภาวะนี้เป็นประเด็นถกเถียง คุณอาจจำเป็นต้องหานักธรรมชาติบำบัดที่จะช่วยรักษาภาวะต่อมหมวกไตล้าด้วยคำแนะนำด้านอาหารร่วมกับคำแนะนำผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตลอดจนฮอร์โมนหรือยาอื่นที่จำเป็น

บางคนแนะนำให้รับประทาน ไฮโดรคอร์ติโซน ขนาด 20 มิลลิกรัมเพื่อควบคุมคอร์ติซอลเป็นประจำ ขณะที่อาจมีการสั่งขนาด 50 มิลลิกรัมเป็นครั้งคราว แต่ไม่ควรรับประทานเป็นประจำหรือใช้ขนาดสูงกว่านี้  แพทย์หรือแพทย์ต่อมไร้ท่อควรช่วยให้คุณเข้าใจผลข้างเคียงที่อาจเกิดจากยานี้และยาอื่นที่แนะนำ

การตรวจภาวะต่อมหมวกไตล้า

น่าเสียดายที่การตรวจภาวะต่อมหมวกไตล้าเป็นอีกแหล่งของความสับสนสำหรับหลายคน คุณควรทราบล่วงหน้าว่าการตรวจเหล่านี้ต้องดำเนินการโดยผู้ที่เข้าใจธรรมชาติของภาวะต่อมหมวกไตล้า และการตรวจภาวะนี้แทบไม่สามารถให้ข้อสรุปที่แน่ชัดได้

การตรวจที่พบบ่อยที่สุด ได้แก่ การตรวจคอร์ติซอลในของเหลวในร่างกาย การตรวจเลือดแทบไม่มีประโยชน์ในด้านนี้ แต่การตรวจชุดตัวอย่างน้ำลายตลอด 24 ชั่วโมงอาจช่วยให้แพทย์สังเกตรูปแบบคอร์ติซอลที่ผิดปกติ รวมถึงการตอบสนองต่อความเครียดที่น้อยหรือมากเกินไป แพทย์หลายคนตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ร่วมกับระดับคอร์ติซอลด้วย เพราะระบบฮอร์โมนเหล่านี้เชื่อมโยงกัน

การตรวจอื่นที่อาจใช้ช่วยวินิจฉัยหรือยืนยันภาวะต่อมหมวกไตล้า ได้แก่: (35)

• การทดสอบกระตุ้นด้วย ACTH

• การตรวจ TSH หรือฮอร์โมนกระตุ้นต่อมไทรอยด์

• ฟรี T3 (FT3)

• ไทรอกซินรวม (TT4)

• อัตราส่วนคอร์ติซอล/DHEA

• อัตราส่วน 17-HP/คอร์ติซอล

• การตรวจสารสื่อประสาท

นอกจากนี้ยังมีการทดสอบที่บ้านสองอย่างที่ปลอดภัยให้คุณลอง วิธีแรกเรียกว่าการทดสอบการหดตัวของม่านตา ซึ่งพัฒนาในปี 1924 โดย Dr. Arroyo ทฤษฎีของเขาคือม่านตาจะไม่สามารถหดตัวได้อย่างเหมาะสมเมื่อสัมผัสแสงในผู้ที่มีการทำงานของต่อมหมวกไตอ่อนแอ การทดสอบจึงให้นั่งในห้องมืดและส่องไฟฉายผ่านดวงตาสั้น ๆ ซ้ำหลายครั้ง หากคุณมีภาวะต่อมหมวกไตล้า การหดตัวของรูม่านตาอาจคงอยู่ไม่เกินสองนาที และรูม่านตาจะขยายแม้ยังได้รับแสงโดยตรง

คุณอาจลองทดสอบความดันโลหิตต่ำเมื่อเปลี่ยนท่าด้วย ในคนสุขภาพดี ความดันโลหิต จะสูงขึ้นเมื่อลุกจากท่านอน คุณสามารถใช้เครื่องวัดความดันตรวจในท่านอนแล้วตรวจอีกครั้งหลังยืนขึ้น หากพบว่าความดันไม่สูงขึ้นหรือลดลง เป็นไปได้ว่าต่อมหมวกไตของคุณอ่อนแอลง

ภาวะต่อมหมวกไตล้าและโรคกระดูกพรุนเกี่ยวข้องกันอย่างไร

ในความเข้าใจด้านนี้ที่ค่อนข้างใหม่ มีบางคนเชื่อมโยงภาวะต่อมหมวกไตล้ากับ โรคกระดูกพรุน. เป็นที่ทราบกันดีว่าโรคกระดูกพรุนมักเป็นผลจากฮอร์โมนไม่สมดุล อย่างไรก็ตาม ฮอร์โมนเพศที่มักถูกระบุว่าเป็นตัวการไม่ได้เป็นปัญหาเพียงอย่างเดียว ระดับคอร์ติซอลที่สูงหรือต่ำผิดปกติก็สัมพันธ์กับการสูญเสียมวลกระดูกและความเสี่ยงโรคกระดูกพรุนเช่นกัน 

สาเหตุหนึ่งที่เป็นไปได้คือ มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ ซึ่งถูกควบคุมโดยคอร์ติซอลและอัลโดสเตอโรนระหว่างที่ร่างกายตอบสนองต่อความเครียด เมื่อฮอร์โมนเหล่านี้ไม่จัดการสมดุลแร่ธาตุผ่านฮอร์โมนมิเนอราโลคอร์ติคอยด์เหล่านี้ อาจเกิดการสูญเสียมวลกระดูกได้

การขาดสารอาหารอาจทำให้โรคกระดูกพรุนรุนแรงขึ้นหรือเกิดเร็วขึ้นด้วย ดังนั้น การปรับอาหารโดยงดอาหารที่ส่งเสริมการอักเสบอาจช่วยลดปัจจัยเสี่ยงของความผิดปกติทั้งสองนี้

แม้ยังไม่มีหลักฐานว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าทำให้เกิดโรคกระดูกพรุนโดยตรง แต่หลักฐานความเชื่อมโยงระหว่างระดับคอร์ติซอลผิดปกติกับโรคกระดูกพรุนควรทำให้คุณฉุกคิดก่อนกินอาหารไร้คุณค่าจำนวนมากและเพิกเฉยต่ออาการของภาวะ hypoadrenia

ภาวะต่อมหมวกไตล้า เทียบกับภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง โรคแอดดิสัน และกลุ่มอาการ/โรคคุชชิง

เมื่อพูดถึงปัญหาการทำงานของต่อมหมวกไต สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าไม่ใช่สิ่งเดียวกับภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง โรคแอดดิสัน หรือกลุ่มอาการคุชชิง/โรคคุชชิง

ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องและโรคแอดดิสัน

อาการที่พบใน ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง แต่ไม่พบในภาวะต่อมหมวกไตล้า ได้แก่ ปัญหาการย่อยอาหารรุนแรง น้ำหนักลด น้ำตาลในเลือดต่ำ ปวดศีรษะ และเหงื่อออก รวมถึงอาการส่วนใหญ่ที่พบบ่อยในภาวะ hypoadrenia ยกเว้นน้ำหนักเพิ่ม

ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องปฐมภูมิเรียกว่าโรคแอดดิสัน เกิดเมื่อต่อมหมวกไตได้รับความเสียหายจากการบาดเจ็บบางชนิด และไม่สามารถผลิตคอร์ติซอลหรืออัลโดสเตอโรนได้เพียงพอ ชนิดที่พบบ่อยกว่ามากเรียกว่าภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องทุติยภูมิ เกิดเมื่อต่อมใต้สมองหยุดผลิตอะดรีโนคอร์ติโคโทรปิน (ACTH) โดย ACTH เป็นตัวกระตุ้นให้ต่อมหมวกไตผลิตคอร์ติซอล ดังนั้นจึงทำให้กระบวนการนี้หยุดดำเนินต่อไป 

ผิวคล้ำขึ้นซึ่งแพทย์ต่อมไร้ท่อให้ความสนใจมักเกิดในโรคแอดดิสัน แต่ไม่เกิดในภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องทุติยภูมิ ภาวะหลังนี้มักไม่ได้รับการวินิจฉัยอย่างรวดเร็ว เพราะผู้คนเพิกเฉยต่ออาการจนกระทั่งชัดเจนอย่างมาก ผู้ที่มีภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องมีอาการอ่อนเพลียรุนแรงจริง ซึ่งมักไม่สะท้อนให้เห็นจากระดับคอร์ติซอลในน้ำลาย (40)

ผู้ที่มีภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องอาจเกิดภาวะวิกฤตของต่อมหมวกไตหากเพิกเฉยต่ออาการของโรคต่อมหมวกไต โดย ภาวะวิกฤตของต่อมหมวกไต ซึ่งบางครั้งเรียกว่าภาวะวิกฤตแอดดิสันในผู้ที่เป็นโรคแอดดิสัน มีลักษณะอาการ เช่น ปวดขา หลัง หรือท้องอย่างรุนแรงและฉับพลัน อาเจียน/ท้องเสียรุนแรง ขาดน้ำ ความดันโลหิตต่ำ และหมดสติ

อะไรทำให้ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องแตกต่างจากภาวะต่อมหมวกไตล้า? โดยส่วนใหญ่ ภาวะต่อมหมวกไตล้าถูกอธิบายว่ามีคอร์ติซอลมากเกินไป มักเกิดในช่วงเวลาที่ “ไม่เหมาะสม” ขณะที่ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องคือการไม่สามารถผลิตคอร์ติซอลได้อย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ทั้งสองมีความเกี่ยวข้องกัน ผู้ประกอบวิชาชีพเวชศาสตร์ธรรมชาติหลายคน รวมถึงผม มองว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าเป็นระยะนำของภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง อันที่จริง คำอธิบายภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องจาก Cleveland Clinic ระบุว่า “การแสดงอาการทางคลินิกในระยะแรกส่วนใหญ่มักคลุมเครือและไม่ชัดเจน จึงจำเป็นต้องสงสัยภาวะนี้ไว้สูง” 

ความแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ ผู้ที่มีภาวะต่อมหมวกไตล้ามักมีระดับคอร์ติซอลอยู่ในช่วง “ปกติ” แต่ไม่ “เหมาะสมที่สุด” ขณะที่ผู้ป่วยภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องมีระดับคอร์ติซอลอยู่นอกช่วงปกติอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ แพทย์แผนปัจจุบันส่วนใหญ่จะกล่าวว่าความเครียดไม่ใช่ปัจจัยสาเหตุของภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง ซึ่ง “เกิดจาก” ความเสียหายจากสาเหตุอื่นที่ไม่ทราบ “เสมอ” โดยเรื่องนี้ดูไม่น่าเป็นไปได้

การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันมีข้อจำกัดในผู้ที่มีภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่อง ซึ่งไม่สามารถตอบสนองทางสรีรวิทยาต่อเชื้อก่อโรคได้เหมือนคนสุขภาพดี 

กลุ่มอาการ/โรคคุชชิง

โรคคุชชิงเป็นภาวะที่พบได้น้อยอย่างยิ่ง มีการผลิตคอร์ติซอลมากเกินช่วงปกติ และมักพบในผู้หญิงอายุ 25–40 ปี บางครั้งคุชชิงเป็นผลจากเนื้องอก ขณะที่บางครั้งเกิดโดยไม่ทราบสาเหตุ ในกรณีเหล่านี้ เป็นไปได้ว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าและ/หรือพฤติกรรมด้านอาหารและวิถีชีวิตอาจมีส่วนทำให้เกิดภาวะนี้

คุชชิงสามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติได้ และ National Institute of Health จัดว่าเป็นภาวะที่ “รักษาให้หายได้” แม้ผู้ที่เคยมีเนื้องอกจำเป็นต้องตรวจติดตามสม่ำเสมอเพื่อประเมินการเติบโตของเนื้องอกในอนาคต และผู้ที่เคยเป็นคุชชิงมีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือระดับสูงของ คอเลสเตอรอล. 

อาการเฉพาะของกลุ่มอาการคุชชิง ซึ่งเรียกว่าโรคคุชชิงเมื่อเกิดจากเนื้องอกต่อมใต้สมอง ได้แก่ น้ำหนักเพิ่มบริเวณหน้าท้อง/ใบหน้า ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในผู้ชาย, ประจำเดือนขาด ความเสี่ยงแท้งบุตรเพิ่มขึ้น น้ำตาลในเลือดสูง และความดันโลหิตสูง 

การฟื้นตัวจากภาวะต่อมหมวกไตล้าใช้เวลานานเท่าไร?

คำถามนี้ตอบไม่ง่าย เพราะยังไม่เคยมีการศึกษาระยะเวลาฟื้นตัวจากภาวะต่อมหมวกไตล้า อย่างไรก็ตาม การฟื้นตัวอาจใช้เวลาระยะหนึ่ง เพราะกว่าต่อมหมวกไตจะอ่อนล้าต้องใช้เวลาหลายเดือนหรืออาจหลายปี จึงต้องใช้เวลาเพื่อเสริมความแข็งแรงกลับคืนมา สำหรับการฟื้นตัวอย่างเต็มที่ของต่อมหมวกไต คุณอาจคาดว่าจะใช้เวลา:

• 6–9 เดือนสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้าระดับเล็กน้อย

• 12–18 เดือนสำหรับภาวะล้าระดับปานกลาง

• นานถึง 24 เดือนสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้าระดับรุนแรง

แนวทางที่ดีที่สุดคือปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างจริงจังเพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืน บางคนสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสุขภาวะโดยรวมได้หลังรับประทานอาหารที่ดีขึ้นซึ่งช่วยขจัดสารพิษในร่างกาย และใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับภาวะต่อมหมวกไตล้าเพียงไม่กี่สัปดาห์ หากคุณมุ่งสู่ชีวิตที่สมดุลด้วยการนอนหลับ การออกกำลังกาย ความสนุก และสภาพแวดล้อมเชิงบวกในระดับที่เหมาะสม คุณก็มีแนวโน้มสูงที่จะรักษาระบบต่อมหมวกไตให้แข็งแรงต่อไปได้!

ข้อควรระวัง

แพทย์หลายคนกังวลเกี่ยวกับการวินิจฉัยภาวะต่อมหมวกไตล้าและความถูกต้องของการวินิจฉัย ส่วนหนึ่งเพราะไม่ต้องการให้ผู้คน “รักษา” ตัวเองอย่างไม่เหมาะสมสำหรับภาวะหนึ่งแล้วลงเอยด้วยอาการที่แย่ลงกว่าเดิม เรื่องนี้เข้าใจได้ เพราะผมก็ไม่ต้องการให้คุณอยู่ในสภาพที่แย่ลงเช่นกัน!

ก่อนอื่น โปรดจำไว้ว่าการเริ่มแนวทางอาหารใหม่หรือเพิ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในชีวิตประจำวันควรทำภายใต้การดูแลของแพทย์/นักธรรมชาติบำบัดที่คุณไว้วางใจ โดยทั่วไป การเพิ่ม อาหารจากพืช ในชีวิตประจำวัน และงดสารกระตุ้น อาหารที่มีน้ำตาล และอาหารแปรรูปที่เติมโซเดียมหรือสารเคมีจำนวนมาก จะช่วยให้คุณรู้สึกดีขึ้นและมีชีวิตที่ดีขึ้น ไม่ว่าคุณจะมีหรือไม่มีภาวะใดก็ตาม

ข้อกังวลที่สำคัญกว่าคือเรื่องสมุนไพร เครื่องเทศ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และน้ำมันหอมระเหยที่ใช้รับมือกับภาวะต่อมหมวกไตล้า จดจำข้อควรระวังเหล่านี้ และอย่าใช้โดยขาดความเข้าใจ ไม่มีการดูแลทางการแพทย์ หรือไม่มีความรู้ที่เหมาะสมเกี่ยวกับวิธีใช้ ปริมาณ ความถี่ และระยะเวลาที่ควรใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเหล่านี้

เห็ดที่ใช้เป็นยา: เนื่องจากเห็ดอย่างถั่งเช่าและชากามีปฏิกิริยากับร่างกายและยาหลายชนิด จึงแนะนำว่าหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรไม่ควรใช้เด็ดขาด นอกจากนี้ ผู้ที่มีโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง เบาหวาน หรือความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดไม่ควรใช้ชากาหรือถั่งเช่าเพื่อการรักษา มีรายงานผู้ป่วยหนึ่งรายว่าการเสริมชากาทำให้ไตเสียหายในผู้หญิงที่มีโรคตับและกินชากาทุกวันเป็นเวลาหกเดือน เห็ดชนิดนี้ยังมีออกซาเลต และเมื่อใช้ขนาดสูงอาจยับยั้งการดูดซึมสารอาหารบางชนิด (45)

สมุนไพรปรับสมดุลความเครียด: หลายคนแนะนำให้ใช้สมุนไพรกลุ่มนี้ครั้งละชนิดเท่านั้น และไม่ใช้ทุกวัน จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นชนิดอื่น เนื่องจากไม่มีหลักฐานเพียงพอเกี่ยวกับความปลอดภัยระหว่างตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรจึงไม่ควรใช้สมุนไพรปรับสมดุลความเครียดเด็ดขาด

มีรายงานว่า Rhodiola rosea อาจทำให้เกิดอาการแพ้ นอนไม่หลับ หงุดหงิด ความดันโลหิตสูงขึ้น และเจ็บหน้าอกได้แม้พบไม่บ่อย อาจรบกวนการออกฤทธิ์ของยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ยาคุมกำเนิด ยาเบาหวาน และยารักษาไทรอยด์ รวมทั้งเสริมฤทธิ์กระตุ้นของคาเฟอีนและส่งผลต่อการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด

แม้เข้าใจว่าอัชวากันธาค่อนข้างปลอดภัยเมื่อใช้ระยะสั้น แต่ยังไม่มีการศึกษาผลของการใช้ระยะยาว การใช้ขนาดสูงเกินไปอาจทำให้เกิดอาการทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ ท้องเสีย และอาเจียน ผู้ที่มีเบาหวาน ความดันโลหิตผิดปกติ แผลในกระเพาะอาหาร โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง ความผิดปกติของไทรอยด์ หรือกำลังจะผ่าตัด/เพิ่งผ่าตัด ไม่ควรใช้อัชวากันธา

กะเพรา ซึ่งเป็นขุมทรัพย์ของ การแพทย์อายุรเวท เป็นที่ทราบว่าปลอดภัยเมื่อใช้ไม่เกินหกสัปดาห์ แต่ยังไม่ทราบผลระยะยาว นอกจากนี้ คุณไม่ควรใช้กะเพราก่อนหรือหลังการผ่าตัด เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก

น้ำมันหอมระเหย: การทำความเข้าใจรายละเอียดทั้งหมดของ น้ำมันหอมระเหย อาจเป็นงานใหญ่ แต่สองชนิดที่มักแนะนำเพื่อสนับสนุนต่อมหมวกไต ได้แก่ ลาเวนเดอร์และโรสแมรี ค่อนข้างเข้าใจง่าย ทั้งสองชนิดยังไม่ได้ผ่านการทดสอบในหญิงตั้งครรภ์ จึงไม่ควรใช้ระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ไม่ควรใช้น้ำมันลาเวนเดอร์ร่วมกับยากดประสาทชนิดอื่น โดยทั่วไปยังมีการยอมรับว่าน้ำมันลาเวนเดอร์ปลอดภัยเมื่อใช้รับประทาน โดยพิจารณาที่ครั้งละ 3 หยดเจือจางในน้ำ

ไม่ควรใช้น้ำมันโรสแมรีรับประทานเด็ดขาด เพราะอาจทำให้อาเจียนและกล้ามเนื้อเกร็งกระตุก คุณอาจสูดดมหรือทาภายนอกโดยเจือจางกับน้ำมันตัวพาในอัตรา 50:50

ข้อคิดส่งท้าย

• ภาวะต่อมหมวกไตล้าเป็นภาวะที่ยังมีข้อถกเถียง โดย Dr. James L. Wilson เป็นผู้บัญญัติคำนี้ในช่วงปลายทศวรรษ 1990

• ภาวะนี้ถูกมองว่าเป็นสถานะสุขภาพ “กึ่งกลาง” ก่อนเข้าสู่โรคที่วินิจฉัยได้ มีลักษณะเป็นอาการทั่วไปหลายอย่างที่ส่งผลต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกาย คล้ายการจำแนกอาการสุขภาพต่ำกว่าระดับเหมาะสมของจีน

• มีการกล่าวว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าเกิดจากความเครียดเรื้อรังระดับสูงที่ทำให้ต่อมหมวกไตทำงานหนัก บังคับให้ผลิตคอร์ติซอลซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดมากเกินไปหรือน้อยเกินไปในเวลาที่ไม่เหมาะสม

• หลายคนเชื่อว่าภาวะต่อมหมวกไตล้าอาจนำไปสู่โรคต่อมหมวกไตที่ร้ายแรงกว่า เช่น ภาวะต่อมหมวกไตทำงานบกพร่องหรือกลุ่มอาการคุชชิง

• อาการที่พบบ่อยของภาวะต่อมหมวกไตล้า ได้แก่ เหนื่อยล้ารุนแรง สมองล้า ความต้องการทางเพศลดลง ผมร่วง ภาวะดื้อต่ออินซูลิน และอาการอื่น ๆ

• เพื่อรับมือกับภาวะต่อมหมวกไตล้าด้วยวิธีธรรมชาติ ให้ตัดอาหารที่ส่งเสริมการอักเสบออก เช่น น้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตส่วนเกิน และรับประทานอาหารจากพืชหลากสีให้มาก เนื้อสัตว์ไม่ติดมันเลี้ยงแบบปล่อย เช่น ไก่หรือไก่งวง และไขมันดีจำนวนมาก

• มีสมุนไพร เครื่องเทศ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และน้ำมันหอมระเหยหลายชนิดที่อาจใช้รับมือกับภาวะต่อมหมวกไตล้าได้ ควรใช้สิ่งเหล่านี้ภายใต้การดูแลทางการแพทย์

• หากคุณมีอาการเป็นเวลานาน หรือมีปัญหาบางอย่าง เช่น ผิวคล้ำเป็นหย่อม ๆ ให้ปรึกษาแพทย์ต่อมไร้ท่อทันทีเพื่อรับความช่วยเหลือ